Gelişim geriliği nedir?
Gelişim geriliği; bir çocuğun motor, dil, bilişsel, sosyal ya da öz bakım alanlarından birinde veya birkaçında yaşıtlarının beklenen gelişim basamaklarına geç ulaşmasıdır. Birden fazla alanda belirgin gecikme olduğunda "global gelişim geriliği" ifadesi kullanılır. Gelişim geriliğinin nedeni her zaman bilinmeyebilir; ancak nedeni ne olursa olsun erken başlanan destek eğitimi gelişimi olumlu yönde etkiler.
Elazığ'da Yuvamız'da gelişim geriliği olan bebek ve çocuklara, her gelişim alanını ayrı ayrı değerlendiren ve birlikte destekleyen bireysel bir eğitim programı sunuyoruz.
Erken müdahale neden önemli?
Yaşamın ilk yıllarında beyin çok hızlı gelişir ve öğrenmeye son derece açıktır. Bu dönemde fark edilen gecikmelere erken müdahale etmek, ilerleyen yıllarda ortaya çıkabilecek güçlükleri azaltır. "Zamanla düzelir" diye beklemek yerine gelişimi takip etmek ve gerektiğinde destek almak, çocuğa en değerli zamanı kazandırır.
Hangi gelişim alanlarında destek verilir?
- Motor gelişim: baş kontrolü, oturma, emekleme, yürüme ve ince motor beceriler
- Dil ve iletişim: ses çıkarma, ilk sözcükler, yönergeleri anlama ve cümle kurma
- Bilişsel gelişim: dikkat, nesne kalıcılığı, eşleme, kavramlar ve problem çözme
- Sosyal-duygusal gelişim: göz teması, taklit, oyun ve duygularını ifade etme
- Öz bakım: yemek yeme, giyinme, tuvalet eğitimi ve günlük rutinler
Program nasıl hazırlanır?
Eğitime başlamadan önce çocuğun her gelişim alanındaki düzeyi gözlem, aile görüşmesi ve gelişim değerlendirme araçlarıyla belirlenir. Bu bilgilere göre çocuğun bugünkü düzeyinden bir adım ileriye taşıyacak, küçük ve ölçülebilir hedefler içeren bireysel bir program hazırlanır. Dersler oyun temelli yürütülür; çocuk oynarken öğrenir.
Gelişim geriliği çoğu zaman birden fazla alanı etkilediği için eğitim gerektiğinde fizyoterapi, dil ve konuşma terapisi ve ergoterapi ile birlikte planlanır. Uzmanlarımız aynı çatı altında, ortak hedeflerle çalışır.
Ailenin rolü
Bebek ve küçük çocuklarda öğrenmenin en büyük kısmı evde, günlük bakım ve oyun sırasında gerçekleşir. Ailelere yemek, banyo ve oyun gibi günlük rutinleri öğrenme fırsatına dönüştürmeyi öğretiyor, evde uygulanabilecek kısa etkinlikler paylaşıyoruz. İlk görüşmede neler olacağını merak ediyorsanız ilk değerlendirme günü yazımıza göz atabilirsiniz.
Devlet desteği ve başvuru
RAM raporu olan çocukların destek eğitim giderleri, Millî Eğitim Bakanlığı'nın belirlediği ders saati kadar devlet tarafından karşılanır. Gelişim geriliği destek eğitimimiz Elazığ Merkez ve Kovancılar şubelerimizde verilmektedir; ön görüşme için bizi arayabilirsiniz.
Hangi durumlarda düşünülebilir?
Aşağıdakiler sık karşılaşılan işaretlerdir; kesin değerlendirme uzman tarafından yapılır.
Süreç nasıl ilerler?
-
01
Ön görüşme
Ailenin gözlemleri ve çocuğun gelişim öyküsü dinlenir.
-
02
Gelişim değerlendirmesi
Motor, dil, bilişsel, sosyal ve öz bakım alanları değerlendirilir.
-
03
Bireysel program
Her alan için küçük ve ölçülebilir hedefler belirlenir.
-
04
Oyun temelli eğitim
Dersler oyunla yürütülür, aileye günlük rutinlerde uygulanacak öneriler verilir.
Sık sorulanlar
Gelişim geriliği düzelir mi?
Nedenine ve çocuğa göre değişir. Erken başlanan destek eğitimiyle birçok çocuk gecikmeyi büyük ölçüde kapatır; amaç her çocuğun kendi potansiyeline ulaşmasıdır.
Çocuğumda gelişim geriliği olduğunu nasıl anlarım?
Oturma, yürüme, konuşma gibi gelişim basamaklarına yaşıtlarından belirgin şekilde geç ulaşıyorsa bir uzmana danışmanız önerilir. Çocuk doktorunuzun gelişim takibi de önemli bir göstergedir.
Eğitime kaç yaşında başlanabilir?
Bebeklik döneminden itibaren başlanabilir. Erken müdahale ne kadar erken başlarsa o kadar etkilidir.
Devlet destekli eğitimden nasıl yararlanabilirim?
Rehberlik ve Araştırma Merkezi'nden (RAM) destek eğitim raporu alan çocukların eğitim giderleri, Millî Eğitim Bakanlığı'nın belirlediği ders saati kadar devlet tarafından karşılanır. Rapor sürecini ön görüşmede adım adım anlatıyoruz.